Cuốn Lưu Bút Ngăn Bàn Và Nỗi Nhớ Nét Mực Xưa Giữa Kỷ Nguyên Số 2024

Cuối tuần vừa rồi, giữa những ngày thời tiết giao mùa lành lạnh của năm 2024, mình dành trọn một ngày nghỉ để dọn dẹp lại căn phòng gác lửng, chuẩn bị cho chuyến đi cắm trại chữa lành (healing) về vùng ngoại ô bằng chiếc xe điện mới thuê. Tình cờ ở góc đáy chiếc rương gỗ bám bụi, mình tìm lại được một "bảo vật": cuốn sổ lưu bút năm lớp 12 và xấp thư tay học trò được buộc cẩn thận bằng sợi len đỏ đã ngả màu. Cầm cuốn sổ nặng trĩu trên tay, mùi giấy ngả vàng lẫn mùi cánh phượng khô ép phẳng phiu bỗng chốc đưa mình lội ngược dòng thời gian về gần hai mươi năm trước. Thời điểm mà thế hệ 8x, 9x đời đầu tụi mình yêu nhau, quý nhau bằng những điều mộc mạc đến nao lòng. Nghệ thuật "chế tác" lưu bút của tụi học trò ngày xưa Anh em 8x, 9x chắc chắn chưa quên cái không khí của những ngày tháng Năm năm ấy. Khi tiếng ve bắt đầu râm ran trên vòm xà cừ và mùa thi tốt nghiệp cận kề, cả lớp lại rộn ràng truyền tay nhau những cuốn sổ bìa cứng dán đề can óng ánh. Để có một cuốn lưu bút ra trò thời đó thật sự là cả một công trình nghệ thuật thủ công: • Dành dụm tiền ăn sáng cả tuần để ghé nhà sách mua một cuốn sổ thật dày, kèm theo bộ bút nhũ đủ màu xanh, đỏ, tím, vàng kim tuyến lấp lánh. • Cắt dán tỉ mỉ từng tấm ảnh nhỏ chụp bằng máy cơ tráng phim, ảnh thẻ 3x4 dán góc trang, hay những mẩu truyện cười cắt ra từ báo Hoa Học Trò, Mực Tím. • Ép từng cánh hoa phượng đỏ rực, lá bàng non vào giữa trang sách rồi chờ đợi hàng tuần cho khô kiệt để làm kỷ niệm chia tay. Mỗi trang viết không chỉ là đôi dòng thông tin đơn thuần gồm họ tên, biệt danh, bài hát yêu thích hay câu châm ngôn tâm đắc, mà đó là cả một bầu trời tâm sự. Tụi mình nắn nót từng nét chữ mực Bến Nghé, có đứa vụng về để lại vệt mực lem nhem, có đứa lén vẽ hình trái tim trúng mũi tên gửi gắm cho cô bạn bàn bên mà suốt ba năm cấp ba chẳng dám mở lời. "Thời ấy, tình cảm cần thời gian để ấp ủ. Một lời nhắn gửi trong ngăn bàn có khi phải chờ suốt một tiết học để nhận lại mẩu giấy gấp hình cánh bướm run rẩy, nhưng cảm giác hồi hộp ấy, công nghệ hiện đại hôm nay khó lòng tìm lại." Khi kết nối số quá nhanh, ta bỗng thèm sự chậm rãi Ngồi lật giở từng trang giấy cũ giữa năm 2024, mình không khỏi cảm thán trước sự đổi thay đến chóng mặt của cuộc sống. Giờ đây, chỉ cần một câu lệnh prompt ngắn ngủi cho các hệ thống AI đa phương thức, máy móc có thể tạo ra ngay một bài thơ tình dài dặc, vẽ một bức tranh lung linh hay giả lập cả giọng nói quen thuộc trong chớp mắt. Cách chúng ta tìm kiếm và kết nối với nhau cũng đã khác xưa một trời một vực. Bước chân ra đường, chỉ cần mở mạng xã hội tìm quanh đây là màn hình hiện lên danh sách hàng chục người lạ trong bán kính vài trăm mét. Nếu cần tìm bạn đời nghiêm túc, người ta có sự hỗ trợ của các dịch vụ mai mối tại việt nam với thuật toán lọc nhân khẩu học vô cùng chuẩn xác. Các bạn thuộc cộng đồng LGBT cũng có không gian riêng với những app hẹn hò cho les được thiết kế an toàn, tiện lợi. Thậm chí, anh em xa quê chỉ cần gõ vài từ khóa trên các hội nhóm đồng hương là dễ dàng tìm gái phú thọ, tìm bạn Bắc Giang, Nghệ An để chia sẻ nỗi nhớ quê nhà. Thế nhưng, thế giới mạng rộng lớn và tiện lợi ấy đôi khi lại đi kèm những mặt trái nhiễu loạn. Không ít lần lướt web, chúng ta bắt gặp những dòng tin rác, những lời chào mời giật gân kiểu gái già tìm trai trẻ có số điện thoại trôi nổi trên các diễn đàn thiếu kiểm duyệt. Giữa làn sóng công việc biến động, áp lực chuyển dịch công nghệ và hàng tá thông báo tin nhắn "đã xem" (seen) nhảy liên tục mỗi giây, con người ta dường như dễ kiệt sức vì sự vội vã. Giá trị của những điều không hoàn hảo Chính vì thế, khi nhìn lại những trang lưu bút cũ, mình nhận ra điều quý giá nhất của ký ức thế hệ 8x, 9x chính là sự kiên nhẫn và tính chân thật. Bức thư tay ngày xưa không có tính năng "thu hồi tin nhắn" hay bộ lọc chỉnh sửa làm đẹp khuôn mặt. Nó chứa đựng cả sự ngượng ngùng, những lỗi chính tả bị gạch xoá vụng về, và trên hết là sự tập trung trọn vẹn của người viết dành cho người nhận. Để viết được một trang thư hay một trang lưu bút, người ta phải ngồi lại một mình dưới ánh đèn bàn, lắng nghe lòng mình thực sự muốn nói điều gì, thay vì chỉ quẹt ngón tay qua lại trên mặt kính vô cảm. Những ngày này, khi xu hướng sống tối giản và tìm về thiên nhiên đang nở rộ, có lẽ không phải ngẫu nhiên mà nhiều người thuộc thế hệ tụi mình lại thích cất điện thoại vào balo, chạy xe về những vùng đồi ngoại ô ngắm hoàng hôn, hay tỉ mẩn ngồi viết nhật ký tay trên những cuốn sổ da mộc. "Cuốn lưu bút năm nào có thể bụi bặm và mục rách theo năm tháng, nhưng hơi ấm từ những bàn tay năm ấy chạm vào nhau qua từng trang giấy thì vẫn còn nguyên vẹn, nhắc ta nhớ rằng mình đã từng có một thời thanh xuân thuần khiết đến nhường nào." Khép lại cuốn sổ cũ, mình cẩn thận bọc lại vào lớp giấy báo rồi cất lại vào rương như giữ gìn một mảnh hồn trong trẻo nhất của tuổi hoa niên. Không biết trong góc tủ của anh em ZolaChat ở đây, còn ai giữ lại được cuốn lưu bút năm cuối cấp hay những lá thư tình ngăn bàn thời 8x/9x không? Kỷ vật thời đi học nào khiến các bạn mỗi lần nhìn lại vẫn thấy cay cay sống mũi? Hãy cùng chia sẻ câu chuyện của các bạn phía dưới nhé!