Chào anh em và các bạn trên ZolaChat,
Chiều nay, Sài Gòn đón một cơn mưa rào bất chợt làm dịu đi cái oi ả của những ngày giữa năm 2024. Mình vừa kết thúc một tuần làm việc căng thẳng ở công ty – nơi mà mấy tháng nay đang rục rịch chuyển đổi số, tái cơ cấu phòng ban vì sự bùng nổ của các mô hình AI đa phương thức. Ngồi trong căn phòng nhỏ, tranh thủ cắm sạc cho chiếc xe điện dưới hầm để chuẩn bị cho chuyến đi chữa lành cuối tuần ở vùng ven, mình tình cờ dọn dẹp lại ngăn tủ cũ và lôi ra được một "bảo vật": cuốn sổ lưu bút năm lớp 12, bìa bọc giấy báo đã ngả màu vàng ố.
Lật từng trang giấy xơ xác, rơi ra một cánh hoa phượng ép khô giòn rụm từ mùa hè năm 2024, tự dưng bao nhiêu ký ức thời học trò của lứa 8x, 9x đời đầu ùa về rạo rực. Những nét chữ mực tím nắn nót, những hình dán sticker Thủy thủ Mặt Trăng, Đội bóng Thiếu lâm, hay những dòng thơ con cóc chép vụng về… Tất cả như đưa mình quay ngược thời gian về một thời đại mà chúng ta kết nối với nhau bằng cả trái tim thuần khiết nhất.
Thời chưa có thuật toán, chúng ta đã kết nối như thế nào?
Ở thời điểm năm 2024 này, chỉ cần cầm chiếc smartphone trên tay, mở các app hẹn hò ở việt nam lên, bật định vị là bạn có thể ngay lập tức kích hoạt tính năng tìm bạn gái quanh đây hay tìm người trò chuyện chỉ sau một cái quẹt màn hình. Mọi thứ tiện lợi, nhanh chóng đến chóng mặt. Hàng loạt ứng dụng hẹn hò miễn phí ra đời với những thuật toán AI thông minh, tự động tính toán sở thích, độ tương thích để mai mối.
Thế nhưng, có bao giờ anh em thế hệ 8x, 9x bỗng thấy nhớ cái cảm giác hồi hộp đến nghẹt thở của ngày xưa? Cái thời mà khái niệm kết bạn làm quen gói gọn trong:
• Những bức thư tay gấp hình trái tim lén nhét vào hộc bàn gỗ lúc giờ ra chơi, tim đập thình thịch sợ đứa bạn cùng bàn bắt gặp.
• Cuốn sổ lưu bút chuyền tay nhau mỗi mùa thi cuối cấp, đứa nào cũng cẩn thận mượn bút mực kim tuyến, dán ảnh thẻ 3x4 rồi nắn nót ghi từng sở thích, thần tượng ca sĩ Đan Trường, Mỹ Tâm hay nhóm 1088.
• Chiếc radio cassette cũ kỹ canh me chương trình "Quà tặng âm nhạc" trên sóng FM, gửi gắm lời nhắn kèm một bài hát cho người ta mà hồi hộp chờ phát thanh viên đọc tên.
• Những dòng nhật ký viết tay cất kỹ dưới đáy balo, có khóa nhỏ bằng chìa mà hễ mất chìa là phải lấy kẹp ghim cạy đến méo cả then.
"Ngày xưa khoảng cách tính bằng số ngày chờ đợi một cánh thư hay một buổi hẹn ở gốc cây đầu ngõ; còn bây giờ, khoảng cách thu hẹp lại trong một tích tắc gửi tin nhắn, nhưng tâm hồn người ta lại xa nhau đến lạ kỳ."
Khi sự tiện lợi vô tình lấy đi cảm giác kiên nhẫn
Có lần ngồi cà phê với mấy bạn trẻ thế hệ sau, các bạn khoe điện thoại cài đủ các app hẹn hò miễn phí, danh sách match lên đến cả trăm người nhưng lướt mãi vẫn thấy cô đơn. Mình chợt nhận ra, sự phát triển vượt bậc của công nghệ số năm 2024 mang lại cho chúng ta nhiều lựa chọn, nhưng cũng lấy đi mất sự kiên nhẫn và trân trọng.
Thời của chúng mình ngày xưa, để làm quen một người bạn khác lớp, có khi phải gom góp can đảm cả tháng trời. Nhìn thấy tà áo trắng bay qua khung cửa sổ giờ thể dục, chỉ dám giả vờ đi ngang qua phòng học người ta để liếc nhìn một cái. Những rung động ấy mộc mạc, không cần filter chỉnh ảnh, không có AI gợi ý câu mở đầu thật ấn tượng, chỉ có ánh mắt chạm nhau rồi ngượng ngùng cúi đầu.
Ngay cả lúc Internet mới chập chững vào Việt Nam qua chiếc modem dial-up kêu rè rè, cái nick Yahoo với dòng status đầy tâm trạng: "*~_Y3u_3m_tr0n_d01_k0_d01_th4y_~*" cũng là cả một sự đầu tư tâm huyết. Ai nhớ tiếng chuông "Buzz!" rung cả màn hình máy tính CRT nặng nề? Tiếng gõ phím cành cạch giữa quán net cỏ giá 2.000 đồng/tiếng, nơi chứa chan bao nhiêu mối tình gà bông qua từng dòng chat ký tự thô sơ.
Chữa lành tâm hồn bằng những mảnh ký ức nguyên bản
Giữa một năm 2024 đầy biến động, khi nhịp sống hối hả cuốn chúng ta vào công việc, áp lực mưu sinh và những thuật toán vô cảm, mình nghĩ ai trong chúng ta cũng cần một khoảng lặng. Trào lưu sống chậm, tìm về thiên nhiên hay "chữa lành" thực chất là mong muốn tìm lại sự bình yên nguyên bản vốn có bên trong mỗi người.
Lật lại từng trang lưu bút của bạn bè cũ, thấy những lời chúc mộc mạc: "Chúc bạn thi đỗ đại học, đừng bao giờ quên tao nhé!", mình vừa mỉm cười vừa rưng rưng. Có những người bạn ghi vào đó số điện thoại bàn 6 số, giờ gọi lại chắc chắn đã là số không có thực; có những người sau mùa hè năm ấy chưa từng gặp lại lần nào. Nhưng tình cảm chân thành ghi trên trang giấy học trò ấy vẫn còn vẹn nguyên sau gần hai thập kỷ, không hề bị phai mờ bởi thời gian.
Đôi lời tâm sự gửi anh em
Công nghệ không có lỗi, các app hẹn hò ở việt nam hay các nền tảng số hiện đại thực sự là cầu nối tuyệt vời nếu chúng ta biết dùng nó để mở lòng một cách chân thành. Nhưng đôi khi, hãy cho phép mình gập màn hình điện thoại lại một lát. Hãy thử viết một tấm bưu thiếp, gọi một cuộc điện thoại thay vì chỉ nhắn vài tin ngắn cụt ngủn, hoặc hẹn một người bạn cũ ra góc quán quen ngắm mưa rơi.
Anh em 8x, 9x trên diễn đàn ZolaChat nhà mình còn giữ cuốn lưu bút hay kỷ vật học trò nào không? Kỷ niệm kết bạn hay mối tình đầu thời "chưa có smartphone" của các bạn đáng nhớ như thế nào? Cùng chia sẻ lại ở bên dưới để chúng mình cùng nhau sống lại những năm tháng thanh xuân tươi đẹp nhé!