Một buổi chiều tháng Mười năm 2023, trời Hà Nội se se lạnh sau cơn mưa rào bất chợt. Mình vừa bấm phím tắt gửi xong dòng code cuối cùng cho dự án, đóng chiếc laptop lại, ngả người ra ghế và chợt giật mình nhận ra: Căn phòng trọ im ắng đến mức có thể nghe rõ tiếng kim đồng hồ tích tắc trên tường.
Năm 2023 này, công ty mình chính thức chuyển hẳn sang mô hình làm việc kết hợp (hybrid). Ba ngày làm việc ở nhà, hai ngày lên văn phòng. Mới đầu ai nấy đều hân hoan vì tiết kiệm được cả đống thời gian tắc đường, không phải chen chúc xăng xe giữa thời buổi giá cả đắt đỏ. Nhưng khi cơn sốt tự do ban đầu qua đi, thứ còn lại đối mặt với mình mỗi ngày là bốn bức tường và sự trống trải đến lạ lùng.
Thời đại của những chiếc máy biết nghĩ và con người tập im lặng
Chưa có năm nào mà công nghệ lại thay đổi nhịp sống của chúng ta dồn dập như năm nay. Đầu năm, anh em văn phòng còn ngỡ ngàng test thử ChatGPT, nhờ nó viết email xin nghỉ phép, tóm tắt tài liệu hay gợi ý mấy dòng code hóc búa. Đến giữa năm, AI gần như đã thành người trợ lý quen thuộc trên từng tab trình duyệt. Công việc xử lý nhanh hơn, năng suất có vẻ cao hơn, nhưng lạ là khoảng thời gian rảnh rỗi dôi ra ấy lại chẳng làm tâm hồn mình nhẹ nhõm hơn chút nào.
Buổi tối, sau khi tắt màn hình công việc, thói quen thường thấy là với tay lấy chiếc điện thoại, vô thức lướt qua hàng chục phiên livestream bán hàng rôm rả trên TikTok Shop. Người ta chốt đơn ầm ầm, nhạc hiệu quả vang lên vui tai, các bạn reviewer giới thiệu đủ thứ món đồ công nghệ từ máy cạo râu thông minh đến những chiếc điện thoại màn hình gập thời thượng. Thế nhưng, khi bấm tắt nút nguồn điện thoại, ánh sáng xanh vụt tắt, căn phòng lại chìm vào bóng tối đặc quánh. Tiếng cười nói trên màn hình biến mất, để lại một khoảng lặng dài đến nghẹt thở.
"Công nghệ năm 2023 có thể giúp chúng ta giao tiếp với cả thế giới chỉ sau nửa giây chạm màn hình, nhưng lại chẳng có thuật toán nào tự động xoa dịu được một trái tim đang thèm một bữa cơm gia đình ấm nóng."
Lưng chừng tuổi trẻ giữa năm kinh tế nhiều trăn trở
Năm 2023 không phải là một năm dễ thở với thế hệ chúng mình. Làn sóng thắt chặt chi tiêu, cắt giảm nhân sự từ các công ty lớn nhỏ lan rộng khiến ai nấy đều mang trong mình một nỗi bất an ngầm. Đi làm thì lo công việc bấp bênh, về nhà thì đối diện với áp lực cơm áo gạo tiền và câu hỏi muôn thuở của bố mẹ ở quê: "Bao giờ dắt người yêu về ra mắt?"
Ở cái tuổi ngoài hai mươi, mấp nghé ba mươi, suy nghĩ của mình về tình cảm đã khác xa thời sinh viên. Hồi ấy vô tư lắm, rảnh rỗi là lên mạng tim ban gai lam quen, nói dăm ba câu chuyện phiếm thâu đêm suốt sáng trên mấy diễn đàn trường học, hợp thì hẹn nhau đi trà đá vỉa hè, không hợp thì im lặng rời đi mà chẳng vướng bận.
Còn bây giờ, sau những va vấp cuộc đời và gánh nặng mưu sinh, mình hiểu rằng điều bản thân cần không phải là những cuộc hẹn hò chóng vánh. Nhu cầu tim ban doi nghiem tuc để cùng nhau sẻ chia buồn vui, cùng tính chuyện tương lai, cùng gánh vác những chông chênh của cuộc sống bỗng trở nên thiết tha hơn bao giờ hết.
Đã có lúc, vì quá cô đơn sau những chuỗi ngày làm việc remote một mình, mình cũng thử cài đặt vài app tim ban bon phuong. Thế nhưng, cảm giác quẹt trái, quẹt phải dựa trên vài tấm hình được chỉnh sửa kỹ lưỡng bằng filter khiến mình thấy mệt mỏi. Profile ai cũng lung linh, ai cũng ghi những câu châm ngôn sâu sắc, nhưng khi nhắn tin thì chỉ nhận lại những câu trả lời cụt lủn hoặc biến mất không lý do sau vài ngày. Mối quan hệ ảo dường như quá dễ bắt đầu nhưng lại cực kỳ mong manh.
Thèm một kết nối mộc mạc và chân thành
Nhiều lúc ngồi ngẫm lại, mình thấy trân trọng biết bao cách kết nối của thế hệ trước. Cái thời mà người ta đọc chuyên mục kết bạn trên các tờ báo giấy, rồi kiên nhẫn tim ban bon phuong co so dien thoai để nắn nót bấm từng phím số trên chiếc máy bàn hay con điện thoại đen trắng. Khi đó, nghe được giọng nói chân thật của đối phương qua ống nghe, nghe thấy tiếng thở dài, tiếng cười khúc khích thật sự là một điều thiêng liêng.
Bây giờ người ta e dè hơn, giấu mình sau những tài khoản mạng xã hội ẩn danh. Nhưng mình tin, đâu đó giữa hàng triệu người trẻ đang tất bật mưu sinh năm 2023 này, vẫn có những tâm hồn khao khát sự mộc mạc ấy. Một người không cần quá hoàn hảo, không cần phải có profile thật kêu, chỉ đơn giản là muốn tim nguoi yeu co so dien thoai rõ ràng, minh bạch, sẵn sàng nhấc máy gọi cho nhau mỗi khi tan ca để hỏi: "Hôm nay công việc của anh/em thế nào, có mệt lắm không?"
Để tìm lại sự cân bằng giữa nhịp sống số hóa này, mấy tháng gần đây mình tự đặt ra cho bản thân vài nguyên tắc nhỏ:
• Sau 7 giờ tối: Tắt thông báo các nhóm chat công việc nếu không có việc khẩn cấp. Hạn chế nhìn màn hình máy tính.
• Nấu ăn tại nhà: Tự tay đi chợ, cắm nồi cơm, xào đĩa rau thay vì bấm đặt đồ ăn nhanh qua ứng dụng. Tiếng dầu mỡ xèo xèo trong căn bếp nhỏ mang lại cảm giác sống động hơn bất kỳ video ngắn nào.
• Ưu tiên gặp gỡ thật: Cuối tuần chủ động hẹn bạn bè đi cà phê trực tiếp, nhìn vào mắt nhau trò chuyện thay vì chỉ thả icon qua tin nhắn.
• Mở lòng chân thành: Không ngại chia sẻ những khó khăn, vụng về của bản thân với những người mình tin tưởng, bởi vì sự hoàn hảo ảo trên mạng xã hội không bao giờ xây dựng được tình cảm bền vững.
Lời kết
Năm 2023 sắp trôi qua những tháng cuối cùng. Dù kinh tế còn khó khăn, dù công nghệ có phát triển nhanh đến mức làm chúng ta đôi khi thấy mình lạc lõng, thì tình cảm giữa con người với con người vẫn luôn là chỗ dựa vững chãi nhất.
Viết những dòng nhật ký này gửi lên ZolaChat như một cách để giải tỏa tâm tư sau một ngày dài làm việc một mình. Không biết các anh em ở đây có ai cũng đang làm việc remote và trải qua cảm giác giống mình không? Những buổi chiều sau khi tắt máy, các bạn thường làm gì để kết nối lại với thế giới thực tại xung quanh?