Có những buổi chiều giữa năm 2024, lòng bỗng thèm một tiếng chuông quen thuộc...
Chiều nay, ngồi ở góc quán quen ngắm dòng xe điện lướt êm ru qua ngã tư, bên cạnh vài bạn trẻ đang trò chuyện sôi nổi về các mô hình AI đa phương thức có thể tạo video và làm thơ chỉ sau vài giây gõ lệnh, mình bất chợt rơi vào một khoảng lặng kỳ lạ. Năm 2024 này, nhịp sống dường như nhanh đến nghẹt thở. Người người trải qua những đợt tái cơ cấu nhân sự đầy lo toan, rủ nhau đi du lịch chữa lành (healing), tìm về lối sống tối giản để mong lòng mình bớt chênh vênh giữa biển thông tin số hóa cuồn cuộn.
Nhìn màn hình chiếc điện thoại sáng trưng với hàng tá thông báo nhảy liên hồi, mình lại nhớ da diết một thời – cái thời mà thế hệ 8x, 9x chúng mình từng bước qua tuổi thanh xuân với chiếc modem quay số cọt kẹt, tiếng tút tút kéo dài đầy kiên nhẫn, và đặc biệt là tiếng "Buzz!" rung chuyển cả khung cửa sổ Yahoo Messenger.
"Ngày ấy, mạng internet không phải là thứ có sẵn trong túi quần mỗi phút mỗi giây. Nó là một điểm hẹn, một niềm mong chờ thiêng liêng sau giờ tan học."
Tiệm net cỏ, tờ tiền giấy 2.000 đồng và bầu trời Yahoo một thuở
Anh em thế hệ 8x đời cuối hay 9x đời đầu chắc chắn không thể nào quên được cái mùi máy tính cũ ẩm mốc pha lẫn mùi mì tôm trứng ở những quán net cỏ đầu thập niên 2024. Để có được một tiếng ngồi trước chiếc màn hình CRT dày cộp, to như cái thùng tôn, đứa nào cũng phải nhịn bớt tiền ăn sáng, gom góp từng đồng 2.000, 3.000 đồng dằn túi.
Thời đó làm gì có những thuật toán gợi ý tinh vi như bây giờ. Nếu ngày nay chỉ cần mở điện thoại lên là có vô số ứng dụng chat với người lạ miễn phí, hay lướt vài thao tác trên bất kỳ web trò chuyện với người lạ nào cũng có thể kết nối ngay với ai đó cách xa nửa vòng trái đất, thì ngày xưa mọi thứ bắt đầu bằng việc... nhẩm thuộc lòng nickname của nhau.
• Những cái tên nick dài dằng dặc đậm chất kiếm hiệp hay lãng mạn sướt mướt như langtu_codon_timnguoithuong, congchua_bongbong_x9, hay biet_yeu_la_dau.
• Những dòng status trích lời bài hát của Ưng Hoàng Phúc, H.A.T, Đan Trường, được chăm chút kỹ lưỡng từng ký tự đặc biệt theo bảng mã Unicode dựng sẵn.
• Cảm giác hồi hộp tột cùng khi thấy nick ai đó vừa chuyển từ trạng thái Offline sang sáng đèn vàng, tim đập thình thịch chỉ để gõ một chữ "Hi" rồi bấm nút Send.
Thời ấy, sự ngượng ngùng mang một nét duyên dáng kỳ lạ. Tụi con gái tan trường rủ nhau tụ tập đọc ké tờ báo Hoa Học Trò hay Mực Tím, chuyền tay nhau góc tìm bạn bốn phương. Những dòng tin nhắn gửi về tổng đài với mong muốn kết nối, hay mấy nhỏ bạn thân chụm đầu trêu nhau chuyện tim trai dep qua những dòng miêu tả ngắn ngủn ở trang báo cuối tuần, vừa ngây ngô vừa trong trẻo vô cùng. Người lớn hơn một chút ở thời điểm ấy, nếu muốn tìm một mối lương duyên nghiêm túc thì phải gửi thư tay, nghe đài radio, hoặc trông cậy vào một công ty mai mối ở hà nội hay những trung tâm mai mối truyền thống tại các thành phố lớn, chứ đâu thể dễ dàng vuốt chạm, quẹt trái quẹt phải như hiện tại.
Những đêm canh radio và cuốn lưu bút ép cánh phượng hồng
Có một nét văn hóa xưa cũ mà mình tin thế hệ trẻ lớn lên trong thời đại cáp quang tốc độ cao khó lòng cảm nhận trọn vẹn: đó là sự kiên nhẫn và lòng trân trọng từng khoảnh khắc kết nối.
Mình vẫn nhớ như in những đêm mùa hè nằm gối đầu lên chiếc đài cassette nhỏ xíu, dò từng dải sóng FM để nghe những chương trình kết bạn, quà tặng âm nhạc hay tâm sự đêm khuya. Tiếng rè rè của sóng radio xen lẫn giọng đọc ấm áp của các phát thanh viên như một liều thuốc tinh thần xoa dịu mọi nỗi buồn vẩn vơ của tuổi mới lớn. Người ta gửi cho nhau một bài hát qua sóng phát thanh, có khi phải đợi cả tuần lễ mới được phát, nhưng niềm vui sướng khi tên mình vang lên trên chiếc loa nhỏ thì âm ỉ suốt nhiều ngày sau đó.
"Kỷ vật thời gian của 8x 9x không nằm trong các tệp nén đám mây hay thẻ nhớ dung lượng terabyte, mà nằm gọn trong ngăn kéo bàn học: một cuốn sổ lưu bút sờn gáy, vài cánh hoa phượng ép phẳng phiu giữa trang giấy trắng, và những lá thư mực tím chưa kịp gửi."
Những dòng chữ nắn nót viết vội trước ngày bế giảng, những nét vẽ nguệch ngoạc nhưng chan chứa tình cảm của bè bạn cùng lớp. Ngày xưa, khi chia tay một người, người ta trao nhau địa chỉ nhà, số điện thoại bàn có dây màu cam hoặc xanh lá, dặn dò nhau từng lời hứa giữ liên lạc. Chính vì khoảng cách địa lý và sự thiếu thốn phương tiện truyền thông mà mỗi lần gặp lại nhau, cái ôm mới siết chặt và ánh mắt mới sáng ngời đến thế.
Năm 2024: Giữ lại chút hồn xưa giữa kỷ nguyên số
Bước sang năm 2024, thế giới công nghệ đã đi những bước quá dài. Trí tuệ nhân tạo có thể phân tích cảm xúc qua giọng nói, xe cộ tự hành, kết nối 5G phủ từ đô thị sầm uất đến những bản làng xa xôi. Thế nhưng, nghịch lý là đôi khi giữa một rừng kết nối ấy, người ta lại cảm thấy cô đơn hơn bao giờ hết.
Nhiều người bạn cùng lứa với mình bây giờ đã làm cha, làm mẹ, bận rộn với cơm áo gạo tiền, đối mặt với những chuyển dịch khốc liệt của công việc. Đôi khi gặp lại nhau trong một buổi cà phê cuối tuần, sau những câu chuyện về kinh tế và gia đình, chúng mình lại nhắc về một chiều mưa tầm tã năm 2024, rủ nhau lội nước đi photo một tập đề thi, hay cảm giác sung sướng khi nghe thấy tiếng đĩa mềm máy tính rọt rẹt lưu lại một bài tập làm văn ngắn.
Hoài niệm không phải là chối bỏ thực tại hay níu kéo một thời thiếu thốn. Hoài niệm là để nhắc nhở bản thân rằng: chúng ta đã từng biết kiên nhẫn, đã từng biết rung động chân thành trước những điều mộc mạc nhất. Giữa nhịp sống vội vã của năm 2024 này, đôi lúc hãy thử sống chậm lại một chút, gấp lại những tab trình duyệt ngổn ngang, tắt bớt vài thông báo không cần thiết, để lắng nghe chính lòng mình.
Anh em 8x, 9x nhà ZolaChat ơi, kỷ niệm nào thời học trò hay kỷ vật xưa cũ nào vẫn còn ở lại trong ngăn kéo ký ức của các bạn? Hãy cùng chia sẻ lại bên dưới bài viết này nhé, để chúng mình cùng tìm lại một chút ấm áp của những ngày thanh xuân rực rỡ đã qua!